Wypadki komunikacyjne to bardzo powszechne zjawisko. Tak naprawdę wypadek komunikacyjny związany z prowadzeniem pojazdu mechanicznego może przydarzyć się każdemu z nas. Jednocześnie spowodowanie wypadku komunikacyjnego może rodzić bardzo poważne konsekwencje prawne dla sprawcy. Z tego właśnie powodu w przypadku postępowania karnego związanego z wypadkiem komunikacyjnym warto skorzystać z pomocy adwokata. W poniższym artykule postaram się przybliżyć Państwo w jaki sposób kształtuje się sytuacja prawna sprawcy wypadku komunikacyjnego.
Kiedy mówimy o wypadku komunikacyjnym?
Wszelkie zdarzenia drogowe mogą zostać różnie zakwalifikowane. Wszystko zależy od okoliczności danego przypadku oraz od skutków zdarzenia. O wypadku drogowym lub komunikacyjnym mówimy najczęściej, gdy w wyniku zdarzenia dojdzie do spełnienia znamion czynu zabronionego z art. 177 § 1 k.k., a zatem, gdy sprawca naruszając, chociażby nieumyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 k.k., a zatem uszczerbek na zdrowiu trwający powyżej 7 dni. Warto zauważyć, że czyn z art. 177 § 1 k.k. składa się z kilku elementów. Przede wszystkim w wypadku mus dojść do obrażeń ciała innej osoby niż sam sprawca. Dodatkowo naruszenie zasad bezpieczeństwa może być również nieumyślne. Sam wypadek, a zatem skutek niezachowania ostrożności, z reguły jest nieumyślny, gdyż jeśli sprawca chciałby spowodować wypadek i na przykład specjalnie uderzył w inny samochód czy potrącił człowieka, wówczas takie zdarzenie byłoby kwalifikowane z innych przepisów.
Zdarzenia drogowe – inne możliwe kwalifikacje
Czyn z art. 177 § 1 k.k. zagrożony jest karą pozbawienia wolności w wymiarze do lat 3. Jeżeli jednak następstwem wypadku jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu (art. 177 § 2 k.k.), wówczas sprawca polega karze pozbawienia wolności w wymiarze od 6 miesięcy do lat 8. Dodatkowe sankcje przepisy prawa przewidują w sytuacji, w której sprawca wypadku był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających. W pewnych specyficznych sytuacjach zdarzenie drogowe może zostać zakwalifikowane z art. 173 k.k. Wówczas mówimy o sprowadzeniu katastrofy w ruchu lądowym zagrażającej życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach. Natomiast mniejsze zdarzenia, zwłaszcza, gdy brak jest poszkodowanych, mogę być zakwalifikowane przez organy ścigania jako wykroczenie.
Sytuacja prawna sprawcy wypadku komunikacyjnego
Sytuacja prawna sprawcy wypadku komunikacyjnego może być bardzo zróżnicowana i zależy w pierwszej kolejności od skutków wypadku, jak również od przyjętej kwalifikacji prawnej zdarzenia oraz jeszcze wielu innych czynników. Tak naprawdę w przypadku wypadków komunikacyjnych można rozważać odpowiedzialność sprawcy na płaszczyźnie stricte karnej oraz w zakresie odpowiedzialności cywilnej. Ta druga będzie związana z powstałą szkodą oraz z sytuacją osób poszkodowanych. W zakresie odpowiedzialności karnej linia obrony może skupiać się na okolicznościach zdarzenia oraz na tym, czy rzeczywiście sprawca, nawet nieumyślnie, naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym. Warto również pamiętać, że przy zagrożeniu karą do 3 lat pozbawienia wolności w przypadku art. 177 § 1 k.k., a więc przy klasycznym wypadku komunikacyjnym, w którym nikt nie poniósł śmierci ani ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, możliwe jest podjęcie działań o warunkowe umorzenie postępowania karnego. Szanse na warunkowe umorzenie mają szczególnie sprawcy wypadków, którzy w momencie czynu nie byli pod wpływem alkoholu lub środków odurzających.
Odpowiedzialność cywilna sprawcy wypadku
Kwestie odpowiedzialności cywilnej sprawcy wypadku komunikacyjnego ponownie nie są aż tak oczywiste. W wielu sytuacjach całość powstałych w wyniku wypadku szkód, zostanie pokryta z obowiązkowego ubezpieczenia OC sprawcy. Zdarzają się jednak sytuacje, gdy zakład ubezpieczeń albo z jakichś powodów ograniczy wysokość wypłaconego odszkodowania lub też całkowicie zaniecha jego wypłacenia. Drugi z tych przypadków może mieć miejsce, gdy sprawca wypadku znajdował się pod wpływem alkoholu. W takich sytuacjach sąd karny może nałożyć na sprawcę obowiązek naprawienia szkody, wypłaty zadośćuczynienia za krzywdę lub też obowiązek zapłaty nawiązki w oznaczonej wysokości. I to jednak może nie być końcem odpowiedzialności cywilnej sprawcy, gdyż poszkodowani mogą dochodzić swoich pozostałych roszczeń, niezaspokojonych wyrokiem karnym, w postępowaniu cywilnym. Wówczas jednak sprawca posiada stosowne środki obrony przed roszczeniem, gdyż w postępowaniu cywilnym pod uwagę bierze się nie tylko adekwatny związek przyczynowo–skutkowy pomiędzy zdarzeniem a powstałą szkodą, ale również kwestię zwykłego następstwa zdarzenia oraz poziomu przyczynienia się poszkodowanego do powstałej szkody.
Brak obowiązkowego ubezpieczenia OC przez sprawcę
W dodatkowo niekorzystnej sytuacji jest sprawca wypadku komunikacyjnego, który nie dopełnił obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC. W takiej sytuacji w zamian za ubezpieczyciela, odszkodowanie dla pokrzywdzonych może zostać wypłacone z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, któremu następnie przysługuje roszczenie regresowe w stosunku do sprawcy zdarzenia. Brak obowiązkowego ubezpieczenia OC pojazdu mechanicznego, to również inne przykre konsekwencje dla sprawcy, jak chociażby możliwość nałożenia grzywny na właściciela pojazdu.
Sytuacja prawna sprawcy wypadku – pomoc adwokata
Sprawca wypadku komunikacyjnego nigdy nie znajduje się w korzystnej dla siebie sytuacji. Kluczowe jest jednak wykazanie aktywności, niezależnie czy chodzi o postępowanie karne czy też o postępowanie cywilne. Zarówno na płaszczyźnie karnoprawnej, jak i płaszczyźnie roszczeń cywilnych, sprawca szkody może również skutecznie bronić swoich praw, przede wszystkim zmniejszając zakres swojej odpowiedzialności. W takich sytuacjach niezbędna może okazać się również pomoc prawnika, który będzie występować w charakterze obrońcy lub pełnomocnika w postępowaniu cywilnym. W razie jakichkolwiek pytań, zapraszam do kontaktu z moją kancelarią.
