Kwestia wywłaszczeń pod CPK nadal budzi wiele kontrowersji. Taka sytuacja jest w pełni uzasadniona, gdyż wiele osób z obszaru zagospodarowanego pod CPK oraz rozbudowę infrastruktury kolejowej utraci swoje nieruchomości. Bardzo często oznacza to utratę dorobku całego swojego życia. Mimo trudnej sytuacji należy trzymać nerwy na wodzy i w tym momencie zadbać o właściwą ochronę swoich praw i interesów. Kluczowe znaczenie ma bowiem uzyskanie odszkodowania w słusznej wysokości. W jaki sposób jednak skutecznie bronić swoich interesów?
Prawo do odszkodowania za wywłaszczenie
Zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP wywłaszczenie jest dopuszczane jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Jakkolwiek pierwsza przesłanka w postaci celu publicznego rodzi w przypadku Centralnego Portu Komunikacyjnego liczne kontrowersje, gdyż wywłaszczenie zostaje dokonane na rzecz Spółki Celowej, to jednak nadal wywłaszczenie to musi nastąpić za słusznym odszkodowaniem. Regulacja art. 58 ust. 1 specustawy o CPK przewiduje, że wywłaszczenie nieruchomości następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczanej odpowiadającym wartości wywłaszczonych praw. Podstawą dla ustalenia wysokości odszkodowania jest jej wartość rynkowa, która musi zostać określone przez biegło rzeczoznawcę majątkowego w drodze sporządzenia operatu szacunkowego.
Jak bronić swoich praw w postępowaniu o ustalenie wysokości odszkodowania?
Pojawia się jednak zasadne pytanie, w jaki sposób właściciel nieruchomości może bronić swoich praw w postępowaniu o ustalenie wysokości odszkodowania? Spółka Celowa ma oczywiście obowiązek zaproponowania właścicielowi stosownego odszkodowania, a jego ostateczna wysokość może zostać ustalona w drodze negocjacji. Jeżeli jednak nie dojdzie do tego w terminie 2 miesięcy od zawiadomienia od wszczęcia postępowania, wówczas wysokość odszkodowania ustalana jest w drodze decyzji administracyjnej, a zatem po przeprowadzonym postępowaniu. W toku takiego postępowania właściciel może składać swoje wnioski dowodowe do organu publicznego jakim jest wojewoda. Ma również możliwość przedstawiania swoich zastrzeżeń co do sporządzonego operatu szacunkowego.
Zaniżona wartość nieruchomości – zaniżone odszkodowanie
Jak już zostało wspominanie, podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości. Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, dotychczasowe przeznaczenie, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami. Z kolei przez dotychczasowe przeznaczenie należy rozumieć przeznaczenie wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli jednak wartość nieruchomości zostanie zaniżona w toku sporządzania operatu szacunkowego, wówczas tak samo zostanie zaniżona wartość odszkodowania. To bardzo niekorzystna sytuacja dla właściciela wywłaszczonej nieruchomości.
Jakie działania podjąć w celu ochrony swoich praw?
Skuteczna obrona swoich praw wymaga podjęcia odpowiednich kroków. Jak już wspomniano, strona postępowania ma możliwość składania swoich zastrzeżeń i wniosków w toku prowadzonego postępowania. Jeżeli jednak nie zostaną one wzięte pod uwagę, wówczas po wydaniu decyzji odszkodowawczej strona powinna w terminie 14 dni złożyć odwołanie od decyzji. Jakkolwiek złożenie odwołania nie wymaga przedstawienia konkretnych zarzutów, to jednak wskazanie argumentów obiektywnie przemawiających za zwiększeniem kwoty odszkodowania może zwiększyć szanse na powodzenie odwołania. Warto przy tym wskazać na konkretne okoliczności, które nie zostały uwzględnione w operacie szacunkowym, a które wpływają na rynkową wartość wywłaszczanej nieruchomości. Podważać można również zasadność metody wyceny przejętej przez biegłego.
Wywłaszczenie pod Centralny Port Komunikacyjny – należy być aktywnym
W toku postępowania w przedmiocie ustalenie odszkodowania za wywłaszczenie pod CPK kluczowe znaczenie ma wykazanie aktywnej postawy. Niestety, właściciele wywłaszczanych nieruchomości muszą walczyć o swoje prawa. Oczywiście samo przedstawienie swoich wniosków w toku postępowania nie gwarantuje prawidłowego ustalenia wysokości odszkodowania, jednak otwiera drogę do dalszego poszukiwania ochrony swoich praw, czy to na gruncie postępowania w II instancji czy też przed sądem administracyjnym. Jeżeli masz jakiekolwiek pytania dotyczące tematyki wywłaszczeń pod CPK, zapraszam do kontaktu z moją kancelarią adwokacką.
